üye ol »


* kakis.gov.tr adresine ücretsiz üye olabilirsiniz!

Kullanılabilirlik Testleri

İnternet sitenize kullanılabilirlik testleri uygulamak, sitenizdeki mevcut kullanım sorunlarını, tasarım problemlerini ve kullanıcıyı rahatsız eden veya karmaşıklığa yol açan unsurları keşfetmeniz için kritik bir olanak sunar. Kullanıcı görüş ve önerilerini, onların internet sitesinden beklentilerini ve siteyi kullanırken her bir uygulamaya nasıl tepki verdiklerini görerek, sisteminizi bu perspektifle değerlendirip, son kullanıcıya uygun hale getirebilirsiniz.

Kullanılabilirlik Testleri Neyi Test Eder?

İnternet sitesinde kullanılabilirlik testleri yapılması gereken bir çok unsur mevcuttur. Bunlardan en genel olanları:

İçeriğin anlaşılır olması: İnternet sitenizde içerdiğiniz metin kullanıcı için kolay okunabilir ve verilen bilgiler kolay bulunabilir yapıda mı?

Tutarlılık: Site içindeki sayfalarda sürekli kullanılan görsel ve unsurlar aynı yapıda ve sayfanın aynı yerinde kullanılmış mı?

Etiketlendirme: Bağlantılar ve butonlar kullanıcının anlayabileceği şekilde ilgili olduğu sayfayı açıklar biçimde isimlendirilmiş mi?

Görsel sunum: Renkler ve resimler konuyu yansıtır nitelikte sunulmuş mu? Genel gezinim ve lokal gezinim arasında iyi bir ayrım yapılmış mı?

Genel yapı: Sitede ana sayfadan kopmadan ve kaybolmadan dolaşmak mümkün oluyor mu? Kullanıcıya nerede olduğu bilgisi ve gezinim için uygun metotlar sitede sunuluyor mu? Verilen işlemler problemsiz bir şekilde tamamlanıyor mu? Kullanıcının daha memnun ve hızlı olması için ekstra öğeler sunulmuş mu? Kullanıcı siteyi bir daha ziyaret etmeye istekli mi?

Kullanılabilirlik Testleri Nasıl Yürütülür?

Kullanılabilirlik testlerinde en kritik karar testin nasıl yapılacağına karar vermektir. Kullanılabilirlik testleri;


  • Kullanıcı anketleri ve gözlemleme
  • Göz hareketleri izleme yöntemi
  • Uzman Analizleri
  • Sezgisel Yaklaşımlar (Heuristics)

gibi birçok yöntem kullanılarak uygulanabilmektedir. Yeni tasarlanmakta olan bir internet sitesinde ise Kullanıcı Merkezli Tasarım Uygulamalarına yer vermek, kullanılabilirlik açısından sitenin nitelikli olmasını sağlayacaktır.

Kullanılabilirlik testleri öncesinde neyi test etmek istediğinizi doğru saptamalı, kullanıcıya ne soracağınızı belirlemeli, katılımcıları hedef kitleye uygun seçmeli ve testi ne kadar süre uygulayacağınıza ve sonuç analizlerini ne kadar sürede ne şekilde uygulayacağınıza doğru karar vermeniz gerekmektedir.

Kullanılabilirlik Testlerinde izlenecek genel adımlar


  • Testi uygulamak için gerekli ekipman ve ortamın kurulması
  • Katılımcıların hazırlanması (Kullanıcı ve testi yürüten kişi, gerekirse gözlemci vs.)
  • Testin, uygun direktif ve açıklamalar sonrasında uygulanması
  • Elde edilen verilerin analiz edilmesi ve sonuca yansıtılması.

Gerek kamu kurumları, gerekse Kamu Kurumları İnternet Siteleri Standartları Kılavuzu’ndan yararlanmak isteyen özel kuruluş veya firmalar, kullanılabilirlik testleri konusunda hassas davranmalı, internet sitelerinin etkin, verimli ve memnun kullanım sağlaması için sitede açıklanan kullanılabilirlik prensipleri ve uygulamalarını dikkate almalı veya kullanılabilirlik konusunda hizmet veren firmalardan danışmanlık talep etmelidirler. En etkin çözüm kullanılabilirlik testleri ve göz hareketleri izleme uygulamaları ile elde edilecektir, dolayısıyla kurumların proje yaşam döngülerine test uygulamalarını dahil etmeleri kritik önem taşımaktadır.